Ölkəmizin ictimai-siyasi həyatının indiki zamanında cərəyan edən proseslər konsti- tusiyaçılıq və suverenlik ideyalarının yaranması və inkişaf etdirilməsinin, eləcə də dövləti- mizin yaxın tarixi keçmişindən başlayaraq işlənib hazırlanmış və qəbul olunmuş əsas qa- nunlarının xüsusiyyətlərinin, onların məzmun və mahiyyətinin araşdırılması zərurətini orta- ya qoyur. Azərbaycanda konstitusion-hüquqi tənzimləmənin əhəmiyyətli hissəsini əhatə edən Sovetlər dövründə qəbul edilən İttifaq və respublika konstitusiyaları, demək olar ki, ölkənin siyasi-hüquqi inkişafının müəyyən varisliyini formalaşdırmış, müvafiq hüquq sahə- lərinin normativ əsasını təşkil etmişlər. Bütün bu konstitusiyalar sosialist hüquqi düşüncəsi- nə əsaslanırdı və sosializm dəyərlərini əks etdirirdi, lakin hüquqi dövlət və vətəndaş cəmiy- yətinin özülünü təşkil edən ideyaların bir çoxu arxa plana keçirilmişdi. Məqalədə müqayi- səli-tarixi, eləcə də sənədli analiz metodlarından istifadə edilməklə XX əsrin 30-cu illərində baş verən dövləti-hüquqi proseslər və onların konstitusiya qanunvericiliyinə təsiri məsələlə- ri araşdırılır. Eyni zamanda həmin dövrdə qəbul edilən İttifaq və Respublika konstitusiyala- rında təsbit edilən müddəaların bütövlükdə Azərbaycanın hüquq sisteminin yenilənməsində- ki rolu açılıb göstərilir.