1441-ci ildə Baharlı (Qaraqoyunlu) hökmdarı Cahanşahın icazəsi ilə erməni katali- kosluğunun iqamətgahının Kilikiyanın Sis şəhərindən İrəvan yaxınlığındakı Üçkilsəyə köçürülməsindən sonra erməni din xadimlərinin bölgədə dini-ideoloji, sosial-iqtisadi və si- yasi fəaliyyətinin başlanğıcı qoyuldu. XV-XVIII əsrlərdə erməni din xadimləri, dünyəvi feo- dalları və tacirləri yerli türk-müsəlman sakinlərdən zəbetmə və satınalma yolu ilə əldə et- dikləri daşınmaz və daşınan əmlakları İrəvan vilayətində olan kilsə və monastrların, o cümlədən Üçkilsə katalikosluğunun vəqf əmlakına çevirərək toxunulmazlıq statusu əldə et- məklə yanaşı, vergi immuniteti hüququna da nail olurdular. Bütün XV-XVIII əsrlər boyu bu yönlü siyasəti ardıcıl həyata keçirən erməni din xadimləri zəngin sərvət sahibinə çevrilirək bu sərvəti öz məkrli siyasətlərinin reallaşdırılması, əzəli Azərbaycan torpaqlarında erməni dövlətinin yaradılması uğrunda mübarizəyə sərf edirdilər. Məqalə Üçkilsə katalikosluğunun çoxsaylı gəlir mənbələrinin bir istiqaməti-dini vergilər və ianələr əsas araşdırma obyektinə çevrilmişdir.