Məqalədə qədim dövrdə həm Azərbaycanda, həm də digər Şərq ölkələrində dövlətlərin təhlükəsizliyin təmin olunmasında əməliyyat-axtarış fəaliyyətinə toxunulur, cinayət axtarışı, siyasi axtarış, kəşfiyyat və əks-kəşfiyyat növlərindən danışılır, onların arasında qarşılıqlı əlaqələrin mövcudluğuna diqqət yönəlir, bu terminlərin mahiyyəti açıqlanır, onların qədim zamanlardaki hüquqi sənədlərdə öz əksini tapması göstərilir və bu baxımdan ayrı-ayrı tarixi faktlar əsasında bu gün üçün də öz aktuallığını saxlamış bir sıra məsələlərə nəzər salınır və araşdırılır