BAKI UNİVERSİTETİNİN XƏBƏRLƏRİ
Humanitar elmlər seriyası
TARİXİ YADDAŞIN FORMALAŞMASINDA HƏRBİ MUZEYLƏR: AZƏRBAYCAN VƏ DÜNYA TƏCRÜBƏSİ
Received: 30-Sep-2025 Accepted: 28-Oct-2025 Published: 28-Dec-2025 Read PDFDownload PDF
Səidə Z.QULİYEVA; Günel İ.ORUCƏLİYEVA
DOI: https://doi.org/10.30546/458901.2025.04.3010
Abstract
Tədqiqatda tarixi yaddaşın qorunması, milli kimliyin formalaşması və cəmiyyətin ideoloji
birliyinin təşəkkülündə hərbi muzeylərin rolu təhlil olunur. Tədqiqat çərçivəsində müharibələrə
dair materialların milli kimlik kontekstində təqdimatı, hərbi muzeylərin ictimai şüurun formalaşmasındakı
funksiyaları və kollektiv mübarizə ruhuna təsiri, eləcə də Azərbaycanda hərbi muzey
işi təcrübəsinin təhlili əsas istiqamətlər kimi müəyyən edilmişdir. Araşdırmalar göstərir ki, II
Dünya müharibəsindən sonra, demək olar ki, bütün iştirakçı dövlətlər öz ərazilərində hərbi muzeylər
yaratmışlar. Müharibə zamanı yaşanan hadisələri yaddaşda saxlamaq və gələcək nəsillərə
ötürmək məqsədilə müxtəlif sənəd və eksponatlar muzeylərdə toplanmış, həmçinin memorial
komplekslər və abidələr inşa edilmişdir. Tədqiqatda Azərbaycan və beynəlxalq təcrübə müqayisəli
şəkildə təhlil olunmuşdur. Nəticə etibarilə, araşdırma göstərir ki, hərbi muzeylər yalnız tarixi
yaddaşın daşıyıcısı deyil, həm də gələcək nəsillərə milli dəyərlərin ötürülməsi baxımından
ideoloji və maarifləndirici platforma rolunu oynayır. Vətən müharibəsindən sonra əldə edilmiş
materiallar, erməni faşizminə qarşı Azərbaycan xalqının apardığı mübarizəni və əldə olunan qələbənin
simvolik mənasını nümayiş etdirmək üçün müxtəlif layihələrin həyata keçirilməsinə imkan
yaratmaqdadır.